Niki Lauda

Ik rijd in een auto van 65.000.
Op de teller.
Ze is blauw, heeft geen spatje roest en is altijd gretig te vertrekken. Op een enkel incidentje na is ze zo betrouwbaar als een hond. Wanneer ik de achterbank neerklap, past mijn racefiets achterin. Een airco heb ik niet nodig want alle ramen kunnen open. Per jaar komt er ongeveer 10 duizend kilometers bij, dus ze kan nog decennia mee.
Geen centje pijn.
Op één dingetje na.

Ik rijd graag op de snelweg (met uitzondering van de stukken waar je maar 80 km/uur mag.) Mijn auto rijdt alleen niet graag harder dan 120 km per uur te. Dan begint ze lawaai te maken en het stuur te trillen. Jammer, want ik houd van gassen. Lief noemt me dan ook Niki Lauda. Nee, met mij loopt het beter af dan met hem…

De rit van mijn leven had ik vijf jaar geleden vanuit de Ardennen.
Joris had in de vakantie een slippertje gemaakt, zijn voet gebroken en moest in het gips.
Hij zuchtte diep maar kon niets anders verzinnen dan dat ik in zijn auto naar huis zou rijden.
Op de terugweg zat hij met knikkende knieën naast me. Hij mocht geen commentaar leveren, want dat kon-ie op de trekhaak gaan zitten.

De fietsendrager zat achterop de auto en het waaide hard. Zoevend reden we heuveltje op en heuveltje af en raasden met 140 km/uur over de snelweg. Ik trapte het gas nog een beetje verder in.
‘Wanneer stijgen we op?’ vroeg Lief met een hoog stemmetje.
In Antwerpen bemoeide hij zich één keer met de navigatie en prompt reden we verkeerd.

Dit jaar wilde ik Lief een slipcursus als verjaardagscadeau geven. Gewoon, voor de leut. En dan zou ik voor de gezelligheid meegaan. Hij vond het maar een vreemde geste. Ik heb nog geprobeerd Roos over te halen, maar zij vindt het eng. Onbegrijpelijk…

Dit voorjaar zat er een plastic kaartje onder mijn ruitenwisser: of ik –  wanneer ik mijn auto wil verkopen –  eerst contact met ondergetekende wil opnemen. Meteen het kaartje in stukken geknipt. Wat denkt-ie wel niet? Ik rijd straks in een klassieker! Hoeveel mensen kunnen dat nou zeggen?

 

Straatgevecht

‘Ben jij nog steeds bij dezelfde man?’
Ik vind het zo’n absurde vraag dat ik peins of ik ‘m wel goed verstaan heb.
De vrouw echter herhaalt de vraag.
Ik ben vandaag in een jolige bui, dus houd ik het vriendelijk. Besefte ze het maar.
‘Ja hoor,’ zeg ik ‘en ook nog met plezier.’
‘Geen klachten over je man?’ informeert ze vrijpostig.
‘Als ik klachten heb over m’n man zeg ik het tegen hem en niet tegen jou.’
Dat moet de vrouw even laten bezinken.

Ik ken haar vaag van gezicht van sporten na de zwangerschap. Ze kreunde meer dan dat ze bewoog. Toen al had ze een borstenpartij, een maag, buik en professioneel vet haar en in die situatie is geen verandering gekomen.
Hoe ze heette ben ik vergeten.

‘Ben jij nog bij je man?’ aap ik haar na.
Ze maakt een snurkend geluid. ‘Ikke niet,’ zegt ze. Met haar hand maakt ze een wegwerpgebaar. ‘Hij was schoonmaker…van plan zijn eigen schoonmaakbedrijf te beginnen…huh! Verder dan de gedachte is het nooit gekomen.’
‘Had je hem geen handje kunnen helpen?’
Ze negeert mijn vraag en schalt onverstoorbaar: ‘Mijn tweede man was boekhouder. Dát verdiende goed!’ Even glimmen haar ogen, dan: ‘Maar hij was dodelijk saai. De vriend die ik nu heb is leuk…maar ja…hij heeft vier kinderen. En ik haat kinderen,’ zegt ze vol overgave. In één adem vervolgt ze: ‘Hoe jij het uithoudt met één man, is me een raadsel. Verandering van spijs doet eten. Jij hebt vast nog keus,’ knipoogt ze.
‘Mijn man heeft meer pit in één teen dan die drie kerels van jou bij elkaar. En ik ben veel kieskeuriger dan jij,’ kaats ik.
Ze is verbluft door deze onverwachte wending en valt stil.
‘Ben je altijd zo brutaal of alleen vandaag?’ informeer ik.
‘Ik hoor wel vaker dat ik brutaal ben, ja,’ zegt ze aarzelend. Ineens verandert ze van onderwerp en vraagt: ‘Jouw dochter…die woont toch nog thuis?’
Ik knik stilzwijgend. Hoe komt zij aan die wijsheid?
‘Je moet haar loslaten!’ roept ze fel.
Ik ben in de stemming haar keihard om de oren te slaan. Of minstens luidkeels foei! te roepen, zoals bij Rosa. Maar om mijn goede bui te bederven is meer nodig.
Koeltjes zeg ik: ‘Moeten doe ik alleen op de wc.’
Aan de vrouws ogen zie ik dat het muntje niet valt.
Ik verbeeld me dat mijn ogen de lopen van een kanon zijn en schiet.
Het is een voltreffer. IJlings maakt ze zich uit de voeten.

Geheim exportproduct

Schrijfuitdaging WE-300 van Plato voor de maand september met als thema: “Handelen.”

Een lange colonne vrachtwagens rijdt richting de Syrische grens.
Tijdens het gebruik van de gezamenlijke maaltijd speculeren de chauffeurs over wat ze vervoeren.
Ondanks het lage gewicht, wordt er door alle overheden bijzonder zwaarwichtig over gedaan.
Jules-  een lange, magere man met baard- zegt: ‘Alle Schengenlanden leveren een bijdrage, maar niemand weet wat.’
Een kerel met een aanzienlijke buik antwoordt: ‘Gisteren sprak ik een Vlaamse collega; hij is ook niet verwittigd. Hij zei dat het gewicht van zijn camion ná de weging exact hetzelfde was als ervoor.’ De spreker  – Jean – trekt betekenisvol zijn wenkbrauwen op. Zijn vermoeide ogen worden even de helft groter. Hij vervolgt: ‘Is het jullie opgevallen dat de lading nergens gecontroleerd mag worden? Niets van binnen schijnt zich te mogen mengen met buiten. Wat kan dat voor buitengewoons zijn?’

Aan de grens
Het is bladstil. De middaghitte is moordend.
Alle hoogwaardigheidsbekleders zitten opgesteld onder een witte tent.
De vrachtwagens staan in het gelid met hun achterste naar Servië gekeerd.
Diverse tolken spreken om beurt in de microfoon.
‘Idioot circus,’ mompelt Jules in zijn baard. Hij is het geleuter beu. In de verte klinkt het geluid van artillerievuur en beschietingen. Zo dicht bij de oorlog is hij nog nooit geweest. Je zal er wonen met je kindertjes, peinst hij. Ondanks de hitte voelt hij een rilling.

‘Wat u vervoerd heeft…’ spreekt de generaal, ‘is gratis en tegelijkertijd ons kostbaarste exportproduct. Mannen en vrouwen… het moment van de waarheid! Open de vrachtwagens en laat de inhoud verwaaien met de wind!’
Er stáát geen wind, denkt Jules terwijl hij de grendels verschuift en de deur opent. Hij kijkt en kan zijn ogen niet geloven: zijn wagen is leeg.
Om hem heen gonst het van verontwaardiging. Wat hebben zij vervoerd? Iedereen kijkt verward naar de generaal die met zijn beide handen het V-teken maakt.

Depressie

Mijn vorige blog heb ik in een impuls geschreven.
Het heeft goed uitgepakt: velen herkenden zich in mijn verhaal over depressie, slapeloosheid of een opname in de GGZ.

Ik heb geen trauma aan mijn opname overgehouden. Ik koester ook geen wrok dat de behandelaars meer gebroken dan gelijmd hebben. Dat vond ik te veel eer voor ze.
Thuis heb ik veel van me af kunnen schrijven. Het frappante is dat er meer vrolijke dan sombere verhalen tussen zitten.

Van mezelf moest ik vijf positieve redenen verzinnen. Dan pas mocht ik het van mezelf loslaten. Het heeft een tijd geduurd maar ik heb ze gevonden.

De belangrijkste was dat meerdere psychiaters mij op de gesloten-afdeling wilden plaatsen. Ik weigerde en hield mijn poot stijf. Ik dacht altijd dat mijn dwarse gedrag een slechte eigenschap was, maar het bleek mijn redding te zijn.

Mijn geluk was ook dat mijn familie in een cirkel om me heen stond zodat ik niet kon vallen.

Ik trof een sympathieke neuroloog en heb in het ziekenhuis meerdere slaaponderzoeken gehad. Compleet met kabels, toeters en zuignappen. De uitkomst was dat ik zo goed als geen REM-slaap heb en een tekort daaraan staat gelijk met het hebben van een depressie. Dat, plus nog een hevige PMS vond ze eigenlijk teveel voor één mens. Haar erkenning heeft me goedgedaan.

Ik herinner me een interview met wijlen Prins Claus. Op de vraag van de journalist of hij niet liever de aard van zijn ziekte en behandeling had stil gehouden, antwoordde hij: “Nee! Dat zou ik een belediging vinden voor alle landgenoten die net als ik een depressie hebben.”

Mijn opname heb ik nooit verstopt. Zonder je verleden te kennen, kun je niet in het heden leven. Ik kijk alleen liever vooruit; daar ligt de toekomst en die begint nu.
Dat ik er niet eerder over heb geschreven, komt gewoon omdat vrolijke verhalen me beter liggen. Aldoor floept mijn humor omhoog.

Er bestaat veel onbegrip over depressie. Zelf snap ik er ook niet altijd alles van.
Eén ding weet ik zeker: zonder tegenslag ontdek je je eigen kracht niet. Al zou de tegenslag best een onsje minder mogen zijn…

Ik ben overrompeld door jullie hartverwarmende reacties, tips, aanmoedigingen en goede wensen. Heel erg bedankt voor jullie reacties op mijn blog of via mijn mail. Ik koester ze!

Drie weken zonder slaap

In 2005 adviseerde de huisarts me over te stappen op een moderner antidepressiva. Omdat zij niet wist hoe ik de medicijnen het snelst kon af- en opbouwen, verwees ze me naar een psychiater.
De bijwerking van het stoppen van mijn oude middel was slapeloosheid, wat helaas toentertijd onbekend was.

In bed hield ik stug vol met ontspannings- en ademhalingsoefeningen. Ik voelde me na verloop van tijd wegzakken maar telkens kreeg mijn lichaam een schok en was ik weer klaar wakker. Inslapen lukte niet. Ook niet na het innemen van steeds zwaardere slaappillen.
De psychiater ging op vakantie en zei: “Ik weet het ook niet meer. Stop maar met alles.”

Heel gek, mijn hersenen waren murw maar mijn lijf ging gewoon door: het kookte, werkte, was leesmoeder, ging hardlopen… Op een gegeven moment stortte het natuurlijk in.
Mijn ouders deden alles voor me, maar ik was nog te moe om te eten.
De huisarts toonde geen enkel initiatief, dus moest ik zelf tot actie overgaan. Na drie slapeloze weken belde ik midden in de nacht over mijn toeren de huisartsenpost.
De volgende dag liet ik me opnemen in de GGZ. Het was het een-na-laatste wat ik wilde.

Ik wist niet wat me overkwam.
Mensen in isoleercellen schreeuwden als wilde dieren.
Drie mensen pleegden zelfmoord.
De verpleging ervoer de aanwezigheid van patiënten als storend.
Paracetamol werd me geweigerd.
“Maar dan moet ik overgeven, want mijn hoofdpijn wordt in de loop van de dag erger,” zei ik.
Daar hadden zij toch geen last van?
Na drie dagen spugen, wist ik de oplossing: Lief nam paracetamol voor me mee, en ik verstopte de strip achter de voorraaddozen koffie en thee in de bovenste kastjes van de bezoekersruimte. Kon ik ze wel eten zonder ze in mijn bezit te hebben.

Ik moest stapels psychologische testen invullen. Er kwam niets uit. De psychologen vonden me een raadsel. Ik voldeed niet aan de norm van een depressieve, want ik verzorgde mezelf. De zinnen die ik in een test had moeten aanvullen tot verhaaltjes, vonden ze komisch. Boven alles vonden ze dat ik verkeerd bezig was, want met mijn fleurige kleding en gevoel voor humor ontkende ik mijn depressie. Ik heb nog nooit zoveel onzin bij elkaar gehoord.

Er was ook goed nieuws:
Ik kwam er tot rust, kreeg mijn oude antidepressiva en kon na verloop van tijd weer slapen, al zijn de schokken nooit meer weggegaan.
Familie nam schone kleren, fruit, chocola, drop en gevulde koeken voor me mee.
Ik kreeg zákken post.
Het contact met de meeste patiënten – uit alle lagen van de bevolking, want depressie discrimineert niet –  was vriendschap op het eerste gezicht. Ik heb met ze gehuild en gelachen.
Deel 5 van Harry Potter kwam uit in het Engels.
Mijn vader bewaarde alle krantenartikelen van de Tour-de-France voor me.

Het moeilijkst was Roosje-in-de-knop achterlaten. Ze werd opgevangen door opa en de oma’s. Verwend met lekkers en aandacht. Lief ging korter werken en met Roos naar de manege, zwemles en dansles.

Bij mijn ontslag – na zeven weken- wist de verpleging nog steeds mijn naam niet. “Mevrouw…eh…Dingetje…ik kan even niet op uw naam komen.”
De GGZ aldaar heette de “Fleurie-stichting.” Zelfs na tien jaar weet ik nog niet wat daar nou zo fleurig was…